काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले हिजो “रिसिप्रोकल ट्यारिफ” लागू गरेका छन् । जस अन्तर्गत नेपालबाट निर्यात हुने वस्तुमा न्युनतम १०% भन्सार लाग्ने छ । चीन, भियतनाम, बंगलादेश, भारत, पाकिस्तान, र श्रीलंकाबाट निर्यात हुने अधिकांश वस्तुमा क्रमस: ३४, ४६, ३७, २६, २९ र ४४% भन्सार लाग्नेछ |
यी ६ देशहरु विश्वको सबै भन्दा धेरै तयारी पोशाक निर्यात गर्ने मुलुकहरु हुन् | के हामीले अमेरिकी यो नयाँ व्यापार नीतिलाई अवसरको रुपमा रुपान्तर गरी चीन, बंगलादेश र भारत जस्ता राष्ट्रबाट तुरुन्त बैदेशिक लगानी भित्राएर नेपाललाई गार्मेन्ट उत्पादनको ग्लोबल हबको रुपमा स्थापित गर्न सकौला?
चल्न नसकेर खारेज भएको सिमराको ३०० बिगाहामा निर्मित गार्मेन्ट प्रोसेसिङ्ग जोन लगायत अन्य पूर्ण क्षमतामा संचालन हुन नसकेका विशेष आर्थिक क्षेत्रलाई (SEZ) गार्मेन्ट प्रोसेसिङ्ग हबको रुपमा रुपान्तर गर्न सक्रिय आर्थिक कुटनीति मार्फत निजि क्षेत्रसंगको सहकार्यमा यी देशहरुबाट बैदेशिक लगानी तथा प्रबिधि भित्राउने रणनीति तुरुन्त अवलम्बन गर्नु पर्छ |
यद्यपी, ट्रम्पका अनिश्चित नीतिहरु बाट उत्पन्न हुने उच्च जोखिमलाई नजरअन्दाज चाहिँ गर्नु हुँदैन | करिब चार दशक लामो भूमण्डलीकरणको अवधिमा कुनै लाभ लिन नसकेको र तिब्र गतिमा बदलिदै गएको चुनौतीपूर्ण भू-राजनैतिक परिदृश्य बीच उच्च तथा दिगो आर्थिक विकास र रोजगारी शृजनाको लागि नेपाली उत्पादनलाई विश्व मूल्य अभिवृद्धि शृंखलामा जोड्न र विश्व बजारमा स्थापित गर्न सार्वभौम उद्यमशिलताको अवधारणा अनुरुप राज्यले सक्रिय भूमिका निर्वाह गर्ने र सोही अनुरुप आर्थिक तथा कुटनैतिक संरचना स्थापना गर्नु पर्छ |
(गौचनको फेसबुक पेजबाट सभार)
प्रतिक्रिया दिनुहोस्